KOMPLETNY SYSTEM BUDOWY I UTRZYMYWANIA STRON PODMIOTOWYCH
BIULETYNU INFORMACJI PUBLICZNEJ

- ilości dostępnej przestrzeni dyskowej - maksimum 50 MB (w razie przekroczenia limitu za każde rozpoczęte 50 MB pobieramy dodatkową opłatę w formie abonamentu rocznego w wysokosci 50 zł netto),
- szkolenia - tylko instrukcja w postaci dokumentu elektronicznego i niezbednych konsultacji telefonicznych (w razie potrzeby możliwe są oczywiście dodatkowe odpłatne szkolenia),
- postaci stron serwisu - trzy podstawowe szablony stron i standardowy projekt graficzny.

Zapraszamy do korzystania z oferowanej przez naszą firmę wersji testowej systemu obsługi BIP. Prosimy o zgłaszanie chęci uruchomienia indywidualnej wersji testowej drogą mailową - bip@ornak.pl, bądź telefoniczną - tel./fax +48 (22) 606-38-51.
W zgłoszeniu prosimy o podanie: nazwy instytucji, imienia i nazwiska, numeru telefonu oraz adresu e-mail osoby odpowiedzialnej za tę instalację z Państwa strony. Do wersji testowej oferujemy materiały opisujące podstawy pracy z systemem, pozwalające na utworzenie własnego Biuletynu Informacji Publicznej.

Zachęcamy do obejrzenia niektórych, pełnych serwisów OrnakBIP:

- Urząd Miasta w Dzierżoniowie
- Gmina Miasto Marki
- Gmina Miasta Łowicz
- Miasto i Gmina Końskie
- Starostwo Powiatowe w Końskich
- Urząd Miasta i Gminy w Ożarowie Maz.
- Starostwo Powiatu Warszawskiego Zachodniego
- Najwyższa Izba Kontroli
- Główny Urząd Miar
- Państwowa Inspekcja Pracy
- Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
- Naczelna Rada Adwokacka
- Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego
- Przed.Wodociągów i Kanalizacji w Wołominie

Zachęcamy również do przeczytania odpowiedzi na często pojawiające się pytania, dotyczące rozwiązania systemu utrzymywania Biuletynu Informacji Publicznej.

Na samym wstępie chcielibyśmy w skrócie przedstawić wybrane cechy wyróżniające rozwiązanie firmy ORNAK:

1. istniejące i działające od wielu lat rozwiązanie, dostępne do testowania, sprawdzone w rzeczywistych instalacjach pilotowych,
2. oparte na najnowocześniejszej technologii informatycznej stosowanej w instalacjach wojskowych m.in. Piechoty Morskiej (Marines) USA i Kwatery Głównej NATO w Brukseli oraz w instalacjach krajowych,
3. najwyższej jakości infrastruktura hostingu i zabezpieczeń,
4. bezkonkurencyjne w zakresie funkcji – np.system posiada niespotykany nigdzie indziej „prawdziwy” mechanizm historii witryny czy integralną możliwość prezentacji i segregacji materiałów graficznych,
5. unikalne funkcje jak m.in.:
1. prezentacja materiałów graficznych i ich historii,
2. mechanizm makrodefinicji tekstu
3. pokazywanie kompletnych stron przez mechanizm historii, „dokładnie tak jak były widoczne w przeszłości, z linkami, menu itp.” – jest to bez porównania bardziej zrozumiałe niż pokazywanie historycznych rekordów baz danych, bez pełnego kontekstu całej strony - który zawiera np. przeszłą zawartość menu, cele linków, załączone dokumenty (wersja historyczna!) do których linki były na stronie itp.
4. automatyczna weryfikacja wewnętrznych linków witryny – nigdy nie będzie „ślepych linków”,
5. bardzo rozbudowany system uprawnień.
6. projektowane z myślą o rozszerzeniu i integracji z innymi komponentami przyszłego systemu e-Government („elektroniczny urząd”, „elektroniczny obieg dokumentów” itp.) jak również z myślą o prezentacji informacji na forum Unii Europejskiej.

Wprowadzenie

Kilkanaście ostatnich miesięcy przyniosło podobną rewolucje w zakresie cen i funkcjonalności oprogramowania jaką wszyscy widzieliśmy wcześniej w zakresie cen i funkcjonalności sprzętu komputerowego. Specjalistyczne, wysokiej jakości oprogramowanie które jeszcze 2 lata temu było dostępne jedynie u wąskiej grupy producentów za sumy rzędu setek tysięcy dolarów od pojedynczej instalacji jest dzisiaj dostępne od tych samych producentów na zasadzie licencji OpenSource – bez opłat licencyjnych.

Chcemy podkreślić że nie mówimy tu o „rozwiązaniach z dolnej półki”, gdzie mają swoje korzenie popularne (i także już dziś zaawansowane) technologie jak PHP czy MySQL. Mówimy o technologiach „górnej półki”, od początku projektowanych i stosowanych dla instalacji o wysokich wymaganiach sprawności i bezpieczeństwa (jak na przykład instalacji wojskowych).

Przykładem takiej od niedawna dostępnej na atrakcyjnych warunkach technologii jest system ZOPE zaprojektowany i zbudowany przez amerykańską firmę Zope Corporation jako podstawa systemu obiegu informacji w środowisku o wysokich wymaganiach bezpieczeństwa. Po realizacji szeregu instalacji (np. pełny system administracji i obiegu dokumentów amerykańskiej Piechoty Morskiej czy system administracji i obiegu dokumentów Kwatery Głównej NATO w Brukseli) firma Zope zdecydowała się na bezpłatne udostępnienie jądra technologii (było to dobre marketingowo posunięcie, ale dyskusja tego aspektu jest poza zakresem niniejszej oferty). Dostępne od tego czasu środowisko aplikacyjne ZOPE jest powszechnie uznaną, jedną z najnowocześniejszych i najszybciej rozwijaną technologią rodziny OpenSource.

Dyskusja aspektów technicznych technologii ZOPE (dostępna na życzenie) jest poza zakresem niniejszej oferty. Skrótowo, najważniejsze aspekty tej technologii to:

• obiektowe środowisko aplikacyjne, programistyczne i bazodanowe,
• integralny system kontroli praw dostępu do obiektów,
• architektura systemu pozwalająca na o wiele szybszą i mniej obarczoną błędami pracę programistów w porównaniu ze środowiskami/narzędziami takimi jak PHP, C++ czy Java.

Firma ORNAK dostarczyła klientom szereg instalacji opartych o system ZOPE. Jednym z produktów firmy ORNAK opartych o technologię ZOPE jest system budowy i utrzymywania stron podmiotowych Biuletynu Informacji Publicznej OrnakBIP. Jest to jeden z najnowocześniejszych, najłatwiejszych w użytkowaniu i najbardziej wszechstronnych systemów na rynku.

System OrnakBIP ma bardzo bogate możliwości. Rozumiemy że poniższy (skrócony) spis może wydać się nawet zbyt bogaty. Podkreślamy że dla zwykłego użytkownika (czy redaktora) system OrnakBIP wygląda bardzo prosto – zaawansowane możliwości są celowo niewidoczne w najczęściej spotykanych sytuacjach pracy z systemem. Jednak system projektowany dla kilkuset organizacji (od małych urzędów gminy zatrudniających kilkanaście osób do urzędów wojewódzkich z około tysiącem pracowników) musi mieć rezerwy funkcjonalności. Nasza firma dołożyła starań by dla przeciętnego użytkownika system wydawał się bardzo prosty i by przeciętny użytkownik nie musiał być świadomy zaawansowanych możliwości. Zaawansowane możliwości systemu wymienione są w niniejszej ofercie jedynie dla pełnego ukazania technologii.

Podstawowym składnikiem systemu budowy i utrzymania stron podmiotowych Biuletynu Informacji Publicznej jest system zarządzania treścią. System redakcyjny (składowa OrnakBIP) jest:

• pełny, to znaczy pozwala m.in. na:
• tworzenie nowych stron i podstron,
• modyfikacje istniejących stron (podstron),
• tworzenie nowych menu (przycisków, napisów itp.),
• modyfikacje menu,
• usuwanie istniejących stron i/lub ich czasowe „odpublicznianie” (uwaga – usunięte/”odpublicznione” strony wciąż będą widoczne – ze starą treścią - via mechanizm historii witryny – zgodnie z wymaganiami prawa),
• tworzenie stron podlegających procesowi zatwierdzenia przed upublicznieniem
• wyznaczanie czasu automatycznego „odsłonięcia” i „zdjęcia” z witryny poszczególnych stron (istotne np. w przypadku przetargów),
• tworzenie stron „kompozytowych” – tzn. zawierających np. częściowo wielokrotnie powtarzające się informacje jak np. numery telefonów czy cytaty z prawa,
• umieszczanie i modyfikację bezpośrednio na witrynie materiałów graficznych (dowolny format) - co jest niezbędne z punktu widzenia prawa - i objecie tych materiałów mechanizmem historii,
• dołączanie plików (załączników) do stron i objecie tych materiałów mechanizmem historii,
• kontrolę nad słowami kluczowymi („meta”) przypisanymi do każdej strony (istotne dla wyszukiwarek Internetowych),
• kontrolę nad opisami przypisanymi („meta”) do każdej strony (istotne dla wyszukiwarek Internetowych),
• kontrolę nad krótkimi opisami stron prezentowanymi przez wewnętrzną wyszukiwarkę (wymóg prawa) witryny
• „poprzez przeglądarkę”, tzn. że do redakcji witryny nie jest potrzebne żadne dodatkowe oprogramowanie – tylko przeglądarka,
• intuicyjny, tzn. że w znakomitej większości wypadków do obsługi nie jest wymagane szkolenie. Przykładowo, dla zmiany fragmentu treści strony wystarczy kliknąć na guzik „redaguj treść bieżącej strony” (widoczny na każdej stronie), i (po podaniu jednego z ważnych haseł dostępu i pod warunkiem posiadania uprawnień redakcyjnych do tej strony) kliknąć na element wymagający zmiany, wpisać/skorygować treść i nacisnąć guzik „zapisz”

System OrnakBIP pozwala na:

• rejestrację dowolnie wielu redaktorów Biuletynu dla danej instytucji,
• identyfikację każdego redaktora (osobne hasła i dane redaktorów jak nazwiska, numery telefonów, stanowiska, numery pokojów itp.),
• stworzenie dowolnej ilości grup redaktorów,
• łatwy rozdział uprawnień do zmian/tworzenia poszczególnych podstron Biuletynu pomiędzy różne grupy redaktorów i późniejszą kontrolę/egzekwowanie tych uprawnień,
• automatyczną rejestrację i wyświetlanie na odpowiednich stronach tożsamości autorów zmian (wymóg prawa),
• rejestrację dowolnej ilości osób odpowiedzialnych za fragmenty Biuletynu i rozdział pomiędzy nie odpowiedzialności (z wyświetleniem tej informacji na stronach):
• osoby odpowiedzialne mogą, ale nie muszą być redaktorami
• rozdział odpowiedzialności jest niezbędny w sytuacji gdy Biuletyn np. gminy będzie miał około 500 stron – jedna osoba fizycznie nie może ani merytorycznie nie jest w stanie być odpowiedzialna za całość treści
• rozróżnienie pomiędzy osobami odpowiedzialnymi za treść (prawdopodobnie pracownicy instytucji np. Urzędu Gminy) a redaktorami wprowadzającymi/modyfikującymi treść jest konieczne np. gdy treść wprowadzana jest przez firmę zewnętrzną albo gdy osoba (skądinąd merytorycznie kompetentna) i odpowiedzialna za dany dział zleca fizyczne wykonanie redakcji treści swoim współpracownikom

System OrnakBIP prezentuje zwykłym gościom jedynie strony zaznaczone przez redaktorów jako „publiczne”. Redaktorzy widzą (automatycznie) wszystkie strony co pozwala na swobodne przygotowanie i poprawianie treści. Podkreślamy że „widzą” oznacza pełny widok strony tak jak będzie widoczna dla gości, a nie tylko jakiś widok rekordu w bazie danych. Proces „upublicznienia strony” może być:

• ręczny – redaktor „upublicznia” stronę po osiągnięciu satysfakcjonującego etapu przygotowania treści
• automatyczny – redaktor ustawia czas automatycznego „upublicznienia” strony w przyszłości
• w trybie zatwierdzania – osoba odpowiedzialna przegląda przygotowaną (niewidoczna dla zwykłej publiczności) stronę i zmienia jej status na „publiczny” (lub odsyła do poprawek)

System OrnakBIP zawiera 5 istotnych, alternatywnych systemów nawigacji. Taka ilość mechanizmów wydaje się duża, ale dla witryn mających 500+ stron (przewidywana wielkość witryny na poziomie gminy) jest niezbędna. Systemy nawigacji to:

• menu witryny, dowolnie konfigurowane i rozbudowywane przez redaktorów, z automatyczną weryfikacją („wyszarzaniem”) „ślepych” linków
• umieszczany na żądanie redaktora (z możliwością modyfikacji i opisu) spis podstron każdej strony
• możliwość wstawienia w dowolnym miejscu treści linku do dowolnej strony w witrynie, z automatyczną weryfikacją „ślepych” linków
• automatycznie generowana mapa witryny (rozwijalne drzewko folderów/stron)
• wewnętrzna wyszukiwarka treści, z automatycznym uaktualnianiem indeksu w czasie rzeczywistym

Powyższe systemy nawigacji współpracują z systemem oznaczania stron „publiczne” / ”niepubliczne”. Zwykły użytkownik nigdy nie zobaczy linku do niepublicznej strony, nawet jeżeli taki link jest explicite wpisany w menu czy treść strony. Tak samo wyszukiwanie czy mapa witryny nie ujawni „niepublicznych” stron. Odwrotnie, każdy redaktor witryny może swobodnie nawigować także do „niepublicznych” stron – wszystkie mechanizmy będą dla redaktora pokazywać także „niepubliczne” strony.

Na początku chcemy podkreślić że redakcja treści BIP przy użyciu systemu OrnakBIP nie wymaga znajomości języka HTML. Dzięki użyciu gotowych wzorów stron, redakcja może ograniczać się do wpisywania (zmian) tekstu we wskazane miejsca na stronie.

W najprostszym scenariuszu użytkowania OrnakBIP pozwala na ręczne wpisanie czy wklejenie (np. z dokumentu Word) tekstu na dowolną stronę. Formatowanie linii tekstu zostanie zachowane bez żadnych dodatkowych operacji. Na przykład paragrafy z dokumentu Word zostaną zachowane (choć być może inaczej przełamane – odpowiednio do szerokości strony witryny). W praktyce oznacza to że większość dokumentów na witrynę BIP można skopiować np. z dokumentu Word metodą „wytnij i wklej” lub wpisać ręcznie.

Bardziej zaawansowanym użytkownikom OrnakBIP daje mechanizm makrodefinicji. Pozwala to na wkładanie do zwykłego tekstu tzw. makr – fragmentów tekstu raz zdefiniowanych i przeznaczonych do wielokrotnego użycia jak np. numerów telefonów, nazwisk kierowników działów, odwołań do aktów prawnych itp. Podkreślamy że mechanizm makr nie musi być znany (nie jest widoczny) dla większości użytkowników.

Mechanizm makr jest prawdopodobnie kluczowy na etapie projektowania witryny – bez niego trudno sobie wyobrazić np. aktualizację numeru pokoju jakiegoś referatu (który będzie się powtarzał w wielu miejscach).

Przy tworzeniu nowej strony OrnakBIP pyta o pożądany szablon tej strony (można później zmienić). Gotowe szablony systemu OrnakBIP w praktyce uwalniają redaktora od potrzeby samodzielnego formatowania wyglądu strony. Każdy szablon zawiera od jednego do wielu elementów które redaktor może łatwo (klikając na widoczny element) redagować.

Przykładowe szablony to:

• artykuł tekstowy
• artykuł tekstowy z załącznikami (pliki)
• artykuł ze zdjęciem/rysunkiem
• artykuł z galerią rysunków
• artykuł tekstowy i lista podstron (z linkami) danej strony z krótkimi opisami podstron
• opis procedury załatwiania sprawy w urzędzie
• i wiele innych

Firma ORNAK jest gotowa do uzupełnienia biblioteki szablonów, w ramach serwisu produktu OrnakBIP.

Dla najbardziej zaawansowanych redaktorów OrnakBIP pozwala pisać strony z wykorzystaniem pełnego języka HTML – ale nie powinno to być konieczne.

Z punktu widzenia prawa kluczowe jest by każdy (zwykły) użytkownik mógł w każdej chwili łatwo zweryfikować jaka treść była pokazywana na witrynie BIP w dowolnym momencie przeszłości. Polskie orzecznictwo nie zawiera jeszcze precedensów, ale łatwo można sobie wyobrazić sytuację gdy sprawa obywatela (zeznanie podatkowe, oferta przetargowa itp.) zostanie niekorzystnie rozpatrzona przez urząd. Jeżeli obywatel przygotowywał swoja sprawę w oparciu o treść BIP, kluczowe jest by obywatel (i odpowiedni urzędnik) mogli szybko zweryfikować czy obywatel ma rację powołując się że „przecież moja sprawa jest przygotowana zgodnie z informacją która była widoczna na witrynie BIP”.

Ustawodawstwo BIP explicite wymaga by strony podmiotowe BIP były wyposażone w mechanizm pokazywania historycznej treści witryny.

OrnakBIP pozwala na prezentację każdej strony dokładnie tak jak była widoczna w przeszłości. OrnakBIP nie prezentuje tylko treści strony w przeszłości, czystym tekstem, bez formatowania, bez kontekstu historycznych załączników, ilustracji, menu, odnośników itp.

Proszę zauważyć że „strona w przeszłości” zawiera szereg elementów które – choć nie są w tekście strony – są istotne dla rozstrzygnięcia kwestii prawnych:

• ilustracje na stronie (jaka była wersja historyczna? czy przeciętny obywatel może to łatwo ustalić/zrozumieć?)
• załączniki (pliki) do strony (czy przeciętny obywatel może łatwo zrozumieć które pliki były aktualne w przeszłości?)
• odnośniki do innych stron – czy prowadzą do wersji historycznej czy aktualnej? Jak ma to łatwo zrozumieć obywatel?
• menu witryny – czy pokazuje się wersja aktualna czy historyczna?
• tytuł strony (może się zmienił?)

OrnakBIP omija wszystkie niejasności w jedyny właściwy sposób – na żądanie użytkownik widzi dokładnie całość witryny w wersji z przeszłości. Inne systemy pokazują jakiś „dziennik zmian” – z którego przeciętnemu człowiekowi, a nawet fachowcowi, trudno na pierwszy rzut oka zrozumieć jaka była całość informacji na witrynie w konkretnym momencie w przeszłości.

Oczywiście OrnakBIP także przedstawia (i prowadzi) dziennik zmian – jest to wymóg prawny. Ale funkcja samego dziennika zmian jest trochę inna – jest to narzędzie użyteczne do zrozumienia kiedy konkretna informacja została (i jak, przez kogo) zmieniona. Nie jest to narzędzie pozwalające łatwo zrozumieć co konkretnie było widać na witrynie w żądanym momencie w przeszłości.

Zgodnie z wymaganiami prawa OrnakBIP zawiera szereg mechanizmów zabezpieczeń:

1. Dedykowane serwery (bez innych aplikacji) uniemożliwiają atak (np. Denial of Service) przez niekontrolowaną, współhostowaną aplikacje (prawny wymóg)
2. Nie jest możliwy dostęp do bazy danych bez kontroli aplikacji, a tym samym bez przejścia przez mechanizm kontroli praw dostępu czy historii (jest to integralna właściwość platformy ZOPE). Oznacza to że ( w przeciwieństwie do systemów z osobną bazą danych typu SQL i osobnym pakietem aplikacji np. PHP) nie jest możliwe – nawet przez administratora) – spreparowanie „na boku” danych systemu. OrnakBIP zapewnia o wiele wyższy poziom weryfikowalnej autorytatywności danych.
3. Podwójny system firewall’i (wewnętrzny i zewnętrzny)
4. NIDS (Network Intrusion Detection System) wykrywa przełamanie zewnętrznych zabezpieczeń.
5. Dostęp redakcyjny chroniony hasłami, szyfrowanym połączeniem.
6. Ograniczenie dostępu redakcyjnego do wybranych sieci.
7. Wielokrotne łącza do sieci szkieletowych (routing BGP) zapewniają dostępność systemu w przypadku awarii któregoś z operatorów sieci.
8. Autonomiczny system zasilania (własne generatory) zapewnia działanie nawet w wypadku awarii systemu energetycznego.
9. Rezerwowe serwery pozwalają na ciągłość pracy systemu w wypadku awarii któregoś z serwerów pierwszorzędnych.
10. Profesjonalny system archiwizacji i bezpiecznego przechowywania kopii zabezpiecza przed awariami w postaci fizycznego zniszczenia (np. materiałem wybuchowym).

System OrnakBIP jest gotowy do:

• eksportu danych w formacie XML (pliki)
• importu danych w formacie XML

Firma ORNAK jest gotowa na uzgodnienie i implementację innych wymaganych interface’ów współpracy systemu OrnakBIP z innymi systemami.

Celem firmy ORNAK jest budowa systemów informatycznych, w szczególności elementów składających się na przyszłe systemy e-Government. Platforma ZOPE (jądro systemu OrnakBIP) jest przetestowanym wielokrotnie środowiskiem budowy np. systemów obiegu dokumentów, spełniających najwyższe wymagania bezpieczeństwa i niezawodności. Firma ORNAK proponuje współpracę w zakresie budowy takich systemów. Firma ORNAK może wystąpić jako wyłączny dostawca technologii lub także jako dostawca know-how ze szkoleniem personelu informatycznego partnera i udziale partnera w pracy technologicznej.

W naturalny sposób rozbudowany system może być zintegrowany z systemem OrnakBIP (wspólne jądro technologii). Oczywiście OrnakBIP może wymieniać informację w formacie XML oraz może stosować inne protokoły, więc ewentualna przyszła współpraca nad rozszerzeniami nie jest ograniczona do technologii ZOPE. Proponujemy ZOPE jedynie jako jedną z bardzo atrakcyjnych możliwości – jest to naprawdę technologia przyszłości.

Chcemy tylko na koniec wspomnieć że system OrnakBIP zawiera w sobie technologię prezentacji i redakcji treści w wielu językach. Jest to technologia z powodzeniem sprawdzona w rządowym portalu (wykonanym przez naszą firmę) www.culture.pl (4 języki). Tygodnik „Wprost” nazwał www.culture.pl „najlepszą prezentacją Polskiej kultury w Internecie”. Ta funkcja naszej technologii może być istotna w kontekście integracji europejskiej.

Oczywiście ponieważ odpowiednie akty prawne używają (wydaje się celowo i ze zrozumieniem przedstawionego problemu użycia języka) sformułowania „bazy danych” bez dodatku „SQL”, wykonawcy systemów BIP maja swobodę w wyborze technologii baz danych. Podkreślamy że w systemie OrnakBIP wybrano technologię obiektową z istotnych merytorycznych wskazań bezpieczeństwa.

System OrnakBIP oparty jest o obiektową technologię baz danych. Jest to technologia dająca istotne korzyści w instalacjach wymagających podwyższonego stopnia bezpieczeństwa. Zwracamy uwagę że w tekście Ustawy o BIP oraz Rozporządzeniu MSWiA jest explicite wymaganie by „dane były przechowywane z wykorzystaniem mechanizmu baz danych”. System OrnakBIP spełnia ten wymóg.

Ponieważ w większości codziennych zastosowań termin „bazy danych” i „relacyjne bazy danych” albo „bazy danych SQL” stały się de facto synonimami, większość ludzi automatycznie kojarzy „skoro bazy danych, to SQL”. Jednak istnieją inne architektury baz danych poza architektura relacyjną (SQL).

Prosimy o zapoznanie się z treścią Ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Rozporządzenia MSWiA:
- tekst ustawy - wersja html,
- tekst aktualnego rozporządzenia - wersja html.

Zachęcamy również do przeczytania odpowiedzi na często pojawiające się pytania.

Zobacz przykłady serwisów OrnakBIP

Informacja o wersji systemu OrnakBIP dla małych podmiotów